Warburg Institute Colloquia
Pictorial Composition from Mediaeval to Modern Art
Edited by Paul Taylor and Francois Quiviger
The Warburg Institute - Nino Aragno Editore, London -Torino 2001.

Tekstovi s kolokvijuma održanog u Warburg Institutu 1997, nude pregled svojstava kompozicije u evropskoj umetnosti i književnosti još od srednjevekovnog razdoblja sve do ranog XX veka. Uticajni krug razmišljanja i postavki, pre svega ikonografskog nasledja Abija Varburga i Ervina Panofskog, sadrži proučavanja umetničkog nasledja na Warburg institutu, u razložnim protivurečnostima shvatanja kompozicije, pogotovo ako se imaju u vidu doprinosi modernističkih teorija Morisa Denija, Kandinskog i Klementa Grinberga.
Pružen je odnos prema udaljenim koncepcijama, kakvo je ponudio Filip Som u razmatranju 'Baroknih hrpa i drugih dekompozicija' gde su odlike italijanskog baroknog sliakarstva u vidu prevrata iskazane predstavljanjima hrpe tela ili gomilanja naslojenih figura, koncepcije koja podjednako obuhvata religijske i mitološke podsticaje ali i probleme koje je s verskom cenzurom sedmnaestog veka, izazivao prikaz skraćenja ljudskih figura. Definisanja nagomilanih tela prerastao je u fenomen pripovedne čistote dogadjaja u likovnoj predstavi religijskih refleksija vezanih za prostore crkava u zidnom slikarstvu , ali i na oltarskim i ostalim slikama u kojima akumulacija ljudskih tela pruža posmatraču o središta koje istovremeno skraćuje i sjedinjuje predstave ljudskih tela i učesnika u celini prizora.
Razlikovanja u komponovanju prizora, kakva nudi razmatranje jednog od priredjivača zbornika, Pola Tejlora, pokazuje da se "Kompozicija u holandskoj umetničkoj teoriji 17. veka", izdvaja čak i posrednih uticaja italijanskih teorija kompozicije, oličenih u Vazarijevim i Albertijevim postavkama. Prenošeno usmenim putem i spisima s preporukama, izgleda da su domašaji zlatnog veka holandskog slikarstva, bar po svojoj teorijskoj recepturi imali suočenje s konvencijama gledanja - s naturalizmom i jednostavnošću predmeta i situacija, podjednako važeći za religijske, istorijske i svakodnevne aktuelnosti ili predstave u famoznim školama i majstorkim radionicama mrtvih priroda tokom ukupnog trajanja 17. veka. Naglašena potreba da se prikaz s učesnicima, istorijskim ličnostima ili nekim mitološkim zapletom podesi na scenski način, nudi kompozicione odnose prvi plan/pozadina, gornji deo/donji deo, kao i ulevo/udesno sredstva za postizanje intenziviranja drame i naslikane pripovesti. Izložene su pozicije Samuela Van Hohstratena koji se i praktično i u svojim spisima bavio optičkim zakonitostima predstavljenog i odnosa prema prevratu Rembrantovih rešenja, što pokazuje da su efekti slavne slike 'Noćna straža' podredjeni izmičućem izvoru svetlosti baklji.
Nekolicina istraživača iz prošlosti, baveći se tehničkim i tehnološkim zakonitostima odnosa svetlosti na crežu i slici i kjaroskuro efekta pokazivala je koliko objedinjavanja prizora i scene podležu kontrastima zatamnjenih masa i svetlosnih dinamičnih obrta, što nudi tekst Harija Maunta o britanskom slikaru Renoldsu i njegovim raznolikom savremenicima kao naglašena razlika likovne kompozicije od rešenja francuske škole i Žak Luj Davidovog u svemu revolucionarnog vremena. Potreba za približavanjem optičkih i naučnih postavki programskim iskazima i orijentacija koja se u tehnološkim razvijanjima 19. veka, pokazala kroz kompozicione zakone regularnosti, simetrije proporcija i direktnosti zahvatile su teorijske predstave ljudske figure, prostora prirode u zahvatima umetnosti germanskih sredina i francuskih specifičnosti, kao najavu modernističkih težnji "Koncepta čiste kompozicije" gde Hubert Loher prati težnje svedenosti elemenata likovne predstave do primera Kandinskog i kubista, kao i pitanja izmedju ornamentalnih i apstraktnih rešenja konstruisanja.
Zbornik koji izmedju estetskih rezultata i logičkih objašnjavanja kroz dejstvo slikovitosti ističe analogije i paralelizme - načela kojima se Varburg institut izdvaja u pouzdano stecište znanja i pronicanja u odnosu na raznolike odlike umetničkog nasledja.

Izdavači: PRESTEL MUENCHEN
Edicija Avanture u umetnosti
PAUL KLE : Sanjajući slike

Interaktivni CD Rom nastao na osnovu knjige iz iste edicije Jirgena fon Šlema. Pokretanjem diska pruža se uvid u 14 slika Paula Klea i raznovrsne pojedinosti usmerenih pristupu deteta predškolskog i ranog školskog uzrasta u njihovim poimanjima. Kleova umetnost kao obilje kolorističkih kontrasta nalazi se na putu definisanja fascinantne pripovesti kako o umetnikovoj biografiji tajo i otvorenim mogućnostima za posmatranje nevuidljivog u Kleovim kompozicijama, Omogućena je i upitna igra, slagalica razlomljenih Kleovih kompozicija i odgovarajuća izazovna putanja u osobenom umetnikovom svetu refleksija o prirdi i jednom od temeljnih jezika moderne umetnosti. Aktivna poučna odlika poglavlja šarmantne i snažne umetničke upečatljivosti, podešena su za pažnju posmatrača u Quick Time i Macromedia programima,otvarajući zanimljiv transfer od društvene stavrnosti prema imaginarnoj slici prirode i poretka brižljivo svedenih atraktivnih senzacija Kleove umetnosti.

CONTEMPORARY ART -
THE COLLECTION OF THE ZKM /CENTER FOR ART AND MEDIA KARLSRUHE
Edited by Heinrich Klotz

Zasnivanje Centra za medije u i umtnost u Karlsrueu, kao životni i poslednji projekat Hajnriha Kloca našli su ishodište u monografiji koja na 300 stranica i isto toliko ilustracija sažima evoluciju koju je žanr multimedija umetnosti imao u završnici 20. veka kroz ukrštanja s tradicionalnim formama slikarstva, skulpture, grafike i fotografije. Klocova autoritativna pozicija u teze modernoj psle posmodenr, umnogome je sinhrona posmatranju tehnoloških izmena savremene kulture koja su direktna ili posredna pružanja imala upravo unutar primera ukrštanja medijskih osobina. Svojevrsna promena roda koju je Vilem Fluser definisao kao "tehničke slike" a koja su od pionira Nam Džun Pajka predstavila temelje razvijanja video umetnosti su i jedna od najčvršćih uzročno-posledičnih veza u opravdavanju likovnog temelja i sinteze sastojaka koje obeležava video umetnost. Sukob izmedju snimljenog i montiranog vremana i realnog proticanja je i osnova kombinovanja koje ruši granicu izmedju esteskog iskustva, narativne fikcije i slike unutar monitora ili video projekcije koja je sastavni deo programa današnjih galerijskih svojstava. Koincidrajući s razdobljem previranja u evropskoj kulturi, ako i zrenjem u rasprostranjenosti video instaocija koa razvijeno oblika u vrme raspada komunitzma, knjiga pored Klocovog definisanja kategorja medijske slike i upisivanaj tehnoloških osobna na svaki zaseban rod umetničkog izraza, pokazuje svojevrsno dijagnostikovanje koji su procese ehnoloških izmena i estetizacije doveli u stanja kakva danas odlikuju praksu izlaganja i proizvodjenja uemtničkih senzacija pred javnošću galerija , muzeja i ekserijera. Tekst Horst Bredekampa "Metafore kraja u razdoblju slika" poteže pitanje jezika, informacije i naglašenih definsanja vremena tranzicije kao kraja istorije . Izazov koji je upravo teorija i istorija umetnosti pretrpela u ekranskoj, video i kompjuterskoj ekspanziji fizičkih i mentalnih prostora, samim tim i stvaralačke svesti. Izbor autora i njihovih tematizacija, akkave je jedna od središnjih pitanje predstavljanaj vremana, pokaazuje definsano razdoblje velikih izemena i na nivou izbora predstavljenog u umetničkim radovima svih medija, i koncepcijama koji nadmašuju kanonske vidove izražavanja. Od dela zastupljenih u zbirci Centra za medije i metnost u Karlsrueu, su svakako ostvarenja nemačkih umetnika u mediju fotografije i instalacije i slikarstva gde se pojavljuju, pored ostalih i Ginter Forg, Zigmar Polke, Ulrike Rozenbah ili Johen Gerc, ali i dela inostranih markantnih autora kao što su Nam Džun Pajk, Fabricio Plesi, Robert Raušenberg, Šon Skali, Džon Kejdž ili Barbara Kruger.

DEEP STORAGE - COLLECTING, STORING, AND ARCHIVING IN ART
Edited by Ingrid Shaffner and Matthias Winzen.

Fenomenu sakupljanja, klasifikovanja i skladištenja ,a kao podnalovu teze priredjivača monografije i putujuće izložbe 'Duboko skladištenje', Ingrid Shaffner i Matthias Winzena može se pristupiti ikao leksikonu principa sakupljaštva. Rezultati metarijalnog goimilanja i uopšte akumulacija unutar materijalnosti civilizacije već su doslovan žanr u savremenim umetničkim postupcima. U tezi monografije, ako i zbirci izložbe koja je iz Haus der Kunst u Minhenu kao izložba putovala i u P.s.! Contemporary Arts Center u Njujork i Henry Art Gallery u Sijetlu. Naravno, odstupanje od konvencionalnih oblika sakupljanja prema avangardnim tradicijama je osobina koja i izbor materijala i autora u monografiji pokazuje kao stecište otvorenih dela, gde se dinamički fenomen podredjen fizičkim zakonima sakupljanja pokazuje provokativnim boravkom u izražajnim oblicima koji pitanje antropološkog i umetničkog statusa postavljaju. i to u svim kategorijama i vrednosnim jezicima.
Zato se odabrani autori od Armana, Kristoa, Kornela, Bojsa, Bopltanskog, Dišana, Fluxus radova, Karen Kilimnik, On Kavare, Raušenberga, Oldenburga, Vorhola do bizarnijih primera iz 20. veka Varburga, Atžea ili Manconija, nude kao statistički i opravdani spomenar različitih principa i potreba. Izgleda da se svojevrstan nagon urbanog recikliranja, kolažiranja i sudaranja, podjednako vredan u nadrealističkoj tradiciji i pop art cinizmu, ukazuje kao prožimajuća istorijska okosnica, inspirisana haotičnim odnosima rezultata modernog življenja s jedne, i očuvanja i gubljenja aure uspomene, s druge strane. Zato se sudar koji antologijski razmer upečatljivih slučajeva arhiviranja sadrži, nadmašuje završenu i definitivnu zbirku istorijske putanje avangardnih tenedencija u umetnosti. Ponudjena je prilika da se i u smislu izložbe, kao i monografije, pokaže da je fenomen nagomilavanja i skladištenja od svog fizičkog karaktera, proistekao u domen beskrajnog i materijalno nesvodljivog individualnog iskustva. Polazeći od primera usamljene lirske evokativnosti, kakva je od sredine 30-ih godina u Njujorku formirao Kornel, pa do paradoksalnih gomilanja baza podataka umetnika na Internetu, otvara se izmičuća avantura umetničkih usredsredjenosti. Nabijeni ideološkim i provokativnim nabojem, satiričnim i utopijskim pozicioniranjem vlastitih postojanja medju predmetima spram neiscrpnih arhiva jednako u domenu prirodnih nauka i drušvenih rezulata. Medijumima kakav su odštampani jezik u domenu kartoteka, spiskova i knjiga ili vizuelni domen kakva je pokazala fotografija, zbirka izdvojenih primera nas odvodi prema zamišljanju ponovljivosti i proširenjima koje svaka regionalna sredina, globalno poseduje. Knjiga nema karakter akumulacije haotičnih rezultata, već je u doslednoj nemačkoj odmerenosti ponudjen iscrpan, gotovo institutski rad koji su uz priredjivače potpisalo i preko 20 autora studijskih tekstova medju kojiama su usvojeni stariji rezultati kao što je sećanje Ernsta Gombriha, ali i osvrti na noviju praksu od strane Benjamina Buhloha ili Suzan Bak Mors.

Phaidon Press
PIERO DELA FRANČESKA,
Art & Ideas Series, Phaidon 2002.

Studija Merilin Eronberg Lavin vodećeg autoriteta u ogledima o pojedinačnim slikama velikana italijanske rane renesanse, pokazuje metodološki domašaj bez presedana, koji smešta upravo balans Pjerovih kompozicija u domašaje koje je umetnik imao u svojim znanjima iz geometrije i matematike. Prodorna i sintetička studija o svima aspektima koje je pre šest vekova delo Pjera dela Frančeske (c.1413-92) imalo u svojim religijskim i ostalim kompleksnim odnosima. Pitanje prostornosti i detljna svojstva aktivnog pozadinskog plana podarili su razumevanje bezvremenosti za mnoga Pjerovom vremenu aktuelna državna i politička pitanja, odražena u idejama slikarske predstave. Naglašen je fotografski pregled u monografiji zidnih slika načinjen posle restauracije, pa se time dopunjuje rodonačelništvo slikarskog mišljenja u perspektivi poredjenjem s kasnijim predstavama perspektive i iluzionističkim rešenjima. Tri matematičke rasprave koje je Piero napisao bili su polovinom 15. veka korpus sinteze koji je od proučavanja rezultata Fibonačija, ali i kalkulacija o algebri i proporcijama poteklim iz severnoafričkih, arapskih rezultata. Pridružujući tome i saznanja iz rimskih brojeva, kao i gramatike, pitanja euklidovske geometrije podstiču i više od transakcija za tadašnje firentinske i milanske trgovačke poslove koji su se razvijali u vreme Pierovih stvaralačkih godina. Autorka monografije, koja je i direktor Piero Projekta, kompjuterske baze podataka o slikaru i njegovom vremenu, uvidja da se Pierovo razmišljanje o slikanoj predstvi i geometriji tada bilo istovremeno.Njegov drugi traktat "O slikanoj perspektivi" koji dokazuje rešenja koja je ostvario, naprimer, na slikama "Krštenje Hristovo"i "Bičevanje Hrista". Traktat je bio upućen učenicima i na samom početku razjašnjava da umetnost slikanja deli u tri domena: crtež, merenje i boja, gde će se upravo po napisima baviti načinima prostornog odmeravanja. Dela u Arecu, kao ranija faza, i Urbinu i San Sepolkru pokazaće se da je venčanje koncepcije geometrije i izabrane teme postao zadatak koji nije trpeo rutinska rešenja, već se od primera do primera razvijao u zakonomernim podelama. Podela knjige na odeljke Slikar i njegov grad, Tretman slikanog prostora, Ciklus o pravom Krstu, Freska kao Ep, Idealne žene, kao i i ostala poglavlja poseduju zamašan raspon uticajnih pružanja. Rasvetljeni su putevi Pierovih rešenja u njegovim sledbenicima po Italiji, ali i duhovna snaga odnosa prema predstavljanom prostoru koja se pruža sve do rezultata u slikarstvu u 20. veku.

Knjiga ima 352 strane , pribižno 200 kolor i 15 c/b ilustracija.

Web adresa izdavača je http://www.phaidon.com